ชีสคืออะไร ทำมาจากอะไร พร้อมบอกประโยชน์ของชีส
ถ้าพูดถึงอาหารโปรดของใครหลาย ๆ คนแน่นอนว่าจะต้องมีชีสอยู่ในนั้น เพราะชีสสามารถนำไปประกอบกับอาหารได้หลากหลาย จนมีคำนิยามออกมาว่าชีสกินกับอะไรก็อร่อย แล้วก็สามารถนำไปประยุกต์เข้ากับอาหารได้ง่าย อย่างเช่น ในแซนด์วิซที่จะประกบคู่ชีสมากับแฮมหรือไส้กรอก เหมาะสำหรับเป็นอาหารมื้อเช้าในวันเร่งรีบและไม่มีเวลาช่วยลดสาเหตุของการไม่รับประทานอาหารเช้า บทความนี้จะมาบอกเล่าถึงและเจาะลึกถึงชีสว่าชีสคืออะไร ทำมาจากอะไร ประโยชน์ของชีส พร้อมรู้จักกับชีสเพิ่มมากขึ้นค่ะ
ชีสคืออะไร
ชีสเป็นผลิตภัณฑ์จากนมที่ได้รับความนิยมทั่วโลก มีเนื้อสัมผัสและรสชาติที่หลากหลายขึ้นอยู่กับกรรมวิธีการผลิตและระยะเวลาการบ่ม ชีสสามารถใช้เป็นวัตถุดิบในอาหารได้หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นพิซซ่า พาสต้า สปาเก็ตตี้ หรือของคาวอย่างเช่น ไข่ตุ๋น โดยเฉพาะวิธีทำไข่ตุ๋นที่ใส่ชีสลงไปเป็นส่วนผสมจนออกมาเป็นไข่ตุ๋นชีส ถ้าใครสนใจเรื่องการทำไข่ตุ๋นง่ายๆ ภายใน 10 นาที ในบทความที่แล้วที่จะมีบอกไว้ หรืออาจจะของหวานบางประเภทจึงไม่แปลกที่ชีสจะเป็นส่วนหนึ่งของอาหารโปรดของใครหลายๆ คน นอกจากความอร่อยแล้ว ชีสยังเป็นแหล่งโปรตีนและแคลเซียมที่ดีต่อร่างกาย
ชีสทำมาจากอะไร
ชีสทำมาจากนมสัตว์เป็นหลัก โดยทั่วไปจะใช้ นมวัว แต่นมแพะ นมแกะ และนมควายก็นำมาใช้ผลิตชีสได้เช่นกัน กระบวนการทำชีสเริ่มจากการเติมเอนไซม์เรนนิน (Rennet) หรือสารทำให้โปรตีนนมตกตะกอน จากนั้นจะผ่านกระบวนการหมัก การบ่ม และการอัดขึ้นรูปจนกลายเป็นชีสชนิดต่าง ๆ ที่เรารู้จักกัน โดยโปรตีนหลักในนมอย่างเคซีน (Casein) จะแยกตัวออกจากส่วนที่เป็นน้ำนม เกิดเป็นก้อน Curd ที่นำไปแปรรูปต่อได้หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นชีสสดที่ไม่ต้องบ่มอย่างคอทเทจชีส หรือชีสบ่มแข็งที่ต้องใช้เวลาหลายเดือนถึงหลายปีอย่างพาร์เมซาน ซึ่งระยะเวลาและอุณหภูมิในการบ่มนี้เองที่เป็นตัวกำหนดความเข้มข้น เนื้อสัมผัส และกลิ่นรสอันเป็นเอกลักษณ์ของชีสแต่ละชนิดค่ะ
5 ประโยชน์ของชีสที่คุณไม่ควรมองข้าม
หลายคนอาจมองว่าชีสเป็นวัตถุดิบตัวร้ายที่ก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพ แต่หากคุณกินในปริมาณที่พอเหมาะแล้ว คุณจะได้รับประโยชน์ของชีสแบบเต็ม ๆ เลยล่ะค่ะ และนี่คือประโยชน์ที่คุณไม่ควรมองข้าม
- ช่วยเสริมสร้างกระดูกและฟัน: ชีสอุดมไปด้วยแคลเซียมและฟอสฟอรัสที่ช่วยให้กระดูกแข็งแรง โดยเฉพาะในกลุ่มชีสบ่มแข็งที่มีปริมาณแคลเซียมหนาแน่น จึงเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเสริมความหนาแน่นของกระดูกในชีวิตประจำวัน
- เป็นแหล่งโปรตีนที่ดี: โปรตีนจากชีสช่วยซ่อมแซมกล้ามเนื้อและเสริมสร้างร่างกาย ถือเป็นตัวเลือกการเพิ่มโปรตีนที่สะดวกสบาย เหมาะสำหรับผู้ที่ออกกำลังกายหรือต้องการสารอาหารไปฟื้นฟูร่างกายหลังการทำงาน
- มีแบคทีเรียที่ดีต่อระบบทางเดินอาหาร: โดยเฉพาะชีสที่ผ่านการหมัก เช่น ชีสกูดา หรือชีสบรี ที่มีโพรไบโอติกส์ (Probiotics) จุลินทรีย์มีประโยชน์ที่ช่วยปรับสมดุลการทำงานของลำไส้ เสริมระบบย่อยอาหาร และกระตุ้นภูมิคุ้มกันให้แข็งแรง
- ช่วยลดความเสี่ยงของโรคหัวใจ: หากรับประทานในปริมาณที่เหมาะสม ชีสบางชนิดอาจช่วยลดคอเลสเตอรอลและปรับสมดุลไขมันดี เนื่องจากมีกรดไขมันคอนจูเกตเต็ดไลโนเลอิก (CLA) และวิตามินเค 2 (Vitamin K2) ที่ช่วยป้องกันการสะสมของแคลเซียมในหลอดเลือด
- ช่วยให้อิ่มท้องและลดความอยากอาหาร: ไขมันและโปรตีนในชีสช่วยให้ร่างกายรู้สึกอิ่มได้นานขึ้น ช่วยชะลอการดูดซึมน้ำตาลเข้าสู่กระแสเลือด ทำให้ระดับพลังงานคงที่และลดการกินจุกจิกระหว่างมื้อได้ดีด้วย
ชีสมีกี่ชนิด อะไรบ้าง
เพื่อให้คุณเข้าใจชีสมากขึ้น เชฟนิกะจะขอแบ่งประเภทของชีสออกเป็น 5 ประเภท ได้แก่
- ชีสสด (Fresh Cheese): เช่น มอซซาเรลลาสด ริคอตต้า ครีมชีส เป็นชีสที่ผลิตจากนมสดผ่านการตกตะกอนด้วยกรดหรือเอนไซม์โดยไม่ผ่านกระบวนการหมักบ่ม มีคุณสมบัติอุ้มน้ำสูง เนื้อสัมผัสเนียนนุ่ม ชุ่มชื้น และมีความสดใหม่ เนื่องจากไม่มีการบ่ม จึงมีรสชาติอ่อน นัวลิ้น ละมุนปาก และมีความเปรี้ยวละมุนแทรกเบา ๆ
- ชีสกึ่งแข็ง (Semi-Hard Cheese): เป็นชีสที่ผ่านการกำจัดน้ำเวย์ออกบางส่วนและนำไปอัดแน่น พร้อมบ่มในระยะเวลาปานกลาง (ตั้งแต่ 2 – 3 เดือนขึ้นไป) เช่น เชดดาร์ กูดา เอ็มเมนทอล ส่วน Texture มีเนื้อแน่นขึ้นและมีรสชาติเข้มข้นขึ้น ออกมันเค็ม กลมกล่อม และมีกลิ่นหอมของนมที่ชัดเจนขึ้น นำไปหั่นเป็นแผ่นหรือขูดง่าย เมื่อถูกความร้อนจะละลายได้เนียนมาก
- ชีสแข็ง (Hard Cheese): เป็นชีสที่ผ่านการรีดน้ำออกจนเกือบหมดและใช้เวลาบ่มนานหลายเดือนจนถึงหลายปี เช่น พาร์เมซาน เปโกริโน ใช้เวลาบ่มนาน เนื่องจากมีเนื้อก้อนแข็งเกร็ง สามารถเก็บรักษาได้นาน จึงเหมาะสำหรับขูดโรยอาหารให้รสเค็มกลมกล่อมขึ้น
- ชีสมีราสีขาว (Soft-Ripened Cheese): เป็นชีสที่บ่มจากภายนอกเข้าสู่ภายในด้วยการเพาะเชื้อราสีขาวสายพันธุ์ปลอดภัย เช่น บรี คาเมมเบิร์ต คุณสมบัติของชีสประเภทนี้จะมีเนื้อครีมและเปลือกที่เกิดจากเชื้อราธรรมชาติ จึงให้รสชาตินุ่มนวล หอมมันนม ผสมผสานกลิ่นถั่วและกลิ่นไอเค็มหญ้าแห้งได้อย่างลงตัว
- ชีสมีราสีน้ำเงิน (Blue Cheese): เป็นชีสที่เจาะรูให้อากาศเข้าไป เพื่อเจริญเติบโตเชื้อราสีน้ำเงินหรือเขียว เช่น กอร์กอนโซลา ร็อกฟอร์ เนื่องจากมีเส้นราสีน้ำเงินกระจายอยู่ทั่ว จึงมีเนื้อที่ฉ่ำและค่อนข้างร่วน ให้รสชาติเข้มข้นและมีกลิ่นที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว
ชีสแบบไหนดีต่อสุขภาพ?
หลายคนอาจสงสัยว่า กินชีสอ้วนไหม เชฟนิกะขอตอบเลยว่ามีทั้งแบบอ้วนและไม่อ้วนค่ะ ขึ้นอยู่กับชนิดของชีสที่เราเลือกทานและปริมาณการบริโภคในแต่ละวัน หากเราเลือกทานชีสที่มีไขมันสูงและโซเดียมสูงในปริมาณมาก ย่อมส่งผลให้น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นได้แน่นอน แต่ในทางกลับกัน ชีสหลายชนิดกลับเป็นมิตรกับคนที่กำลังควบคุมน้ำหนัก เพราะมีปริมาณไขมันต่ำ อุดมไปด้วยโปรตีนที่ช่วยให้อิ่มท้องนานขึ้น และไม่ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดแกว่ง สำหรับประเภทที่มีไขมันต่ำที่เชฟขอแนะนำมีดังนี้ค่ะ
- คอทเทจชีส: ทำจากนมไขมันต่ำที่ผ่านการเคิร์ดและแยกน้ำเวย์ออก มีเนื้อสัมผัสเป็นเม็ดเล็ก ๆ นุ่มชุ่มฉ่ำ รสสัมผัสอ่อนนัว ออกไปทางเปรี้ยว ๆ ที่ปลายลิ้นเล็กน้อย เนื่องจากมีไขมันต่ำและให้โปรตีนสูง เหมาะสำหรับสายออกกำลังกายหรือคนที่ต้องการเสริมสร้างกล้ามเนื้อ โดยไม่เพิ่มแคลอรีส่วนเกินให้ร่างกาย แนะนำให้ทานคู่กับผลไม้สดหรือทาขนมปังสำหรับทำเป็นเมนูเช้าเพื่อสุขภาพ
- มอซซาเรลล่าแบบไขมันต่ำ: เป็นชีสที่ผ่านการรีดน้ำเวย์และนวดในน้ำร้อนจนได้เนื้อสัมผัสที่เนียนนุ่ม ยืดเยิ้มสวยงามเมื่อโดนความร้อน ให้รสชาติหอมมันนมละมุน เหมาะสำหรับนำไปทำพิซซ่า สลัดคาเปรเซ่ หรือเมนูอบชีสคลีนๆ ได้อย่างลงตัว เหมาะสำหรับคนที่ต้องการควบคุมน้ำหนักแต่ยังคงฟินกับความยืดนัวของชีสบนเมนูโปรดได้ โดยไม่ต้องกังวลเรื่องปริมาณไขมันอิ่มตัว
- พาร์เมซาน: เป็นชีสแข็งบ่มนานที่มีความชื้นต่ำมาก มีกรดอะมิโนและสารอูมามิเข้มข้นตามธรรมชาติ ชีสประเภทนี้มีแคลเซียมสูงและช่วยเสริมสร้างกระดูก แนะนำให้ทำสปาเกตตี พาสต้า หรือซุปต่าง ๆ เพียงโรยบนอาหารแค่นิดหน่อย ก็ได้ทั้งกลิ่นหอมเข้มข้น รสชาติติดเค็มกลมกล่อม และสารอาหารที่จำเป็นต่อร่างกาย
- กรีกเฟต้าชีส: เป็นชีสที่ผลิตจากนมแกะหรือนมแพะเป็นหลัก แช่ในน้ำเกลือจนได้เนื้อสัมผัสร่วนนุ่ม ส่วนรสสัมผัสจะให้รสเค็มละมุน เหมาะกับการทานคู่กับผักสด ออเรกาโน และน้ำมันมะกอกสไตล์เมดิเตอร์เรเนียน ด้วยความที่มีไขมันดีและโซเดียมต่ำกว่าชีสทั่วไป จึงถือเป็นตัวเลือกยอดเยี่ยมสำหรับนำมาบดใส่ในสลัด ช่วยเพิ่มรสสัมผัสที่นุ่มนวลและรสเปรี้ยวนวลเบา ๆ ได้อย่างลงตัว
จากบทความข้างต้นหวังว่าจะรู้จักชีสกันมากขึ้นแล้ว ซีสเป็นวัตถุดิบที่ทำมาจากนมส่วนใหญ่จะเป็นนมวัว และ นมแพะ ควรระวังในเรื่องการบริโภคให้อยู่ในปริมาณที่เหมาะสมและคนที่มีอาการแพ้นมวัวควรหลีกเลี่ยงการบริโภคชีส แม้ชีสจะเต็มไปด้วยแคลเซียมและโปรตีนสูงที่ช่วยบำรุงกระดูก แต่ก็มีโซเดียมและไขมันอิ่มตัวสูงเช่นกัน การเลือกประเภทชีสให้เหมาะกับสุขภาพและทานในปริมาณที่พอดี จะช่วยให้คุณลิ้มรสความอร่อยของชีสได้อย่างสบายใจและปลอดภัยต่อร่างกายที่สุดค่ะ
