กินชีสแล้วปวดท้อง ท้องเสีย จะอ้วก แก้ได้ไหม อดกินชีสไปเลยไหม

การกินชีสแล้วปวดท้อง เป็นหนึ่งในประสบการณ์สุดเลวร้ายที่คนรักชีสหลายคนเจอ เชฟนิกะได้ลองพูดคุยกับหลายคนที่มีปัญหานี้ก็พบว่าบางคนไม่ได้แพ้นมเลย แต่กลับเจออาการปวดท้อง คลื่นไส้ แน่นพะอืดพะอมเหมือนจะอ้วกไปพักใหญ่ ซึ่งจริง ๆ แล้วสาเหตุหลักอาจไม่ได้มาจากภูมิแพ้ แต่เกิดจากร่างกายย่อยน้ำตาลแลคโตสไม่ได้ หรือลำไส้ปรับตัวไม่ทันเมื่อได้รับปริมาณไขมันเข้มข้นในชีสมากเกินไป วันนี้เชฟนิกะเลยจะพามาเจาะลึกสาเหตุ พร้อมแนะนำวิธีแก้และรับมือ รับรองว่าเคล็ดลับเหล่านี้จะช่วยให้คุณกลับมาเอ็นจอยกับชีสรสโปรดได้อีกครั้งแน่นอนค่ะ

ทำไมถึงกินชีสแล้วปวดท้อง ท้องเสีย?

หากกินชีสแล้วท้องอืดหรือท้องเสีย หลัก ๆ เกิดจากภาวะย่อยน้ำตาลแลคโตสไม่ได้ (Lactose Intolerance) เนื่องจากร่างกายขาดเอนไซม์แลคเตสในการย่อยน้ำตาลในนม และเกิดจากการย่อยไขมันสูงไม่ได้ (Fat Sensitivity) จนไปกระตุ้นให้ลำไส้บีบตัวไวขึ้นจนเกิดอาการแน่นท้อง คลื่นไส้ หรือถ่ายเหลวตามมา โดยเราจะแบ่งออกเป็น 3 สาเหตุหลักดังนี้

• ภาวะขาดเอนไซม์ย่อยแลคโตส (Lactose Intolerance): เกิดจากกลไกตามธรรมชาติเมื่ออายุเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะคนเอเชียที่ร่างกายจะลดการผลิตเอนไซม์แลคเตส (Lactase) ลงเรื่อย ๆ หลังจากผ่านวัยเด็กไป เมื่อไม่มีเอนไซม์ไปย่อยน้ำตาลแลคโตสในชีส น้ำตาลตกค้างนี้จะหลุดไปถึงลำไส้ใหญ่ กลายเป็นอาหารของแบคทีเรีย จนเกิดการหมักหมม สร้างแก๊ส และดึงน้ำเข้าลำไส้ที่ทำให้ปวดท้องมวน ท้องอืด ท้องเสีย
• ภาวะลำไส้ไวต่ออาหารไขมันสูง (High-Fat Sensitivity): เป็นภาวะที่เกิดขึ้นได้บ่อยในกลุ่มคนที่ลำไส้ไวเป็นพิเศษ ด้วยความที่ชีสมีปริมาณไขมันอิ่มตัวสูงมาก เมื่อไขมันลงสู่กระเพาะ ร่างกายจะสั่งการให้กระเพาะอาหารชะลอการย่อยและทําให้แน่นท้อง คลื่นไส้ ในขณะเดียวกัน ไขมันปริมาณมากจะไปกระตุ้นรีเฟล็กซ์ลำไส้ให้บีบตัวอย่างรุนแรงและรวดเร็วผิดปกติ ส่งผลให้ปวดเกร็งท้องและท้องเสียทันทีหลังทาน ต่างจากคนทั่วไปที่แค่รู้สึกแน่นท้อง
• แพ้โปรตีนในนม (Cow’s Milk Protein Allergy): เกิดจากระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายทำงานผิดปกติ เพราะเข้าใจผิดว่าโปรตีนเคซีน (Casein) หรือเวย์ (Whey) ในชีสเป็นสิ่งแปลกปลอม จึงหลั่งสารฮิสตามีนออกมาต่อสู้ ภาวะดังกล่าวมักเกิดจากปัจจัยทางพันธุกรรมและภูมิคุ้มกันที่ไม่สามารถสั่งการได้ ส่งผลให้ปวดท้องรุนแรง ท้องเสีย อาเจียน และมีอาการแพ้อื่น ๆ ร่วมด้วย เช่น ผื่นคัน ลมพิษ ตาบวม หรือหายใจติดขัด

รวมพฤติกรรมเสี่ยงที่ทำให้กินชีสแล้วท้องเสีย

นอกจากปัจจัยเสี่ยงที่เกิดจากระบบในร่างกายของแต่ละคนแล้ว ยังมีพฤติกรรมเสี่ยงที่มีผลต่อภาวะดังกล่าวด้วยเช่นกัน ยิ่งถ้าคุณมีปัจจัยทางร่างกายร่วมด้วยแล้ว อาการปวดท้อง ท้องเสีย คลื่นไส้ จะอ้วกก็จะยิ่งรุนแรงขึ้นด้วย ทั้งจาก

• กินชีสในปริมาณมากเกินไปในมื้อเดียว: สายชีสอย่างพวกเรา เวลาเจอเมนูชีสเยิ้ม ๆ หน่อย ก็เผลอกินเพลินกันใช่ไหมคะ? แต่การอัดชีสเข้าไปทีละมาก ๆ จะทำให้ร่างกายได้รับน้ำตาลแลคโตสและไขมันพุ่งสูงเกินขีดความสามารถที่น้ำย่อยในลำไส้เล็กจะรับมือไหวในคราวเดียว ลำไส้เลยประท้วงด้วยอาการแน่นอืดและท้องเสียทันที
• กินชีสตอนท้องว่าง: วันไหนหิวจัด ๆ แล้วสตาร์ทมื้อแรกด้วยชีสก่อนเลย บอกเลยว่าเสี่ยงมากค่ะ! เพราะถ้าไม่มีอาหารกลุ่มคาร์โบไฮเดรตหรือไฟเบอร์มาช่วยชะลอการย่อยก่อนเลย ชีสจะดิ่งตรงเข้าสัมผัสผนังกระเพาะและลำไส้โดยตรง ไปกระตุ้นให้ลำไส้บีบตัวรุนแรง แถมยังหมักหมมเกิดแก๊สได้ไวกว่าปกติอีกด้วยค่ะ
• จับคู่ชีสกับตัวกระตุ้นลำไส้ตัวร้าย: เชฟเห็นบ่อยมากตามงานปาร์ตี้ ว่าหลายคนชอบหยิบชีสบอร์ดคู่กับไวน์ กาแฟ ชา หรือเมนูฟิวชันที่ใส่ชีสคู่กับซอสเผ็ดจัด ๆ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์และคาเฟอีนรวมถึงพริกพวกนี้มีฤทธิ์กัดกระเพาะและเร่งการบีบตัวของลำไส้อยู่แล้ว พอไปเจอไขมันชีสเข้าไปอีก ลำไส้ก็ยิ่งพังคูณสอง บอกเลยว่าปวดท้องมวนจนต้องวิ่งเข้าห้องน้ำแน่นอนค่ะ
• เลือกชนิดชีสไม่เหมาะกับระดับการย่อยของตัวเอง: คนที่รู้ตัวว่าท้องเสียง่ายอยู่แล้ว แต่ยังตัดใจจากชีสสดอย่างครีมชีส ริคอตต้า หรือมอซซาเรลลาสดก้อนนุ่ม ๆ ไม่ได้สักที ซึ่งชีสกลุ่มนี้นี่แหละค่ะที่มีทั้งน้ำและแลคโตสสูงมาก แค่พูดถึงก็ปวดท้องแล้วล่ะค่ะ

แล้วจะรู้ได้ไงว่ากินชีสแล้วปวดท้อง ไม่ได้มาจากชีสบูด?

กินชีสแล้วปวดท้อง อาจไม่ได้เกิดจากระบบย่อยเสมอไป บางทีอาจเกิดจากอาหารเป็นพิษที่เกิดจากชีสบูด หมดอายุ หรือจัดเก็บไม่ถูกวิธีก็ได้เช่นกันค่ะ วันนี้เชฟนิกะเลยรวบรวมจุดสังเกตง่ายๆ เพื่อให้คุณแยกแยะได้ว่าอาการปวดท้องที่เจอมาจากระบบย่อยอาหารหรือคุณภาพของชีสกันแน่

จุดสังเกต	ปัญหาระบบย่อย (ย่อยไม่ได้ / ไขมันสูง)	ชีสบูด / อาหารเป็นพิษ (เชื้อแบคทีเรีย)
ลักษณะของชีส	กลิ่นและรสชาติของชีสปกติดี ไม่มีสัญญาณการบูดเสีย	ชีสมีกลิ่นเปรี้ยวเน่า/แอมโมเนียฉุน, มีราสีเขียวหรือดำที่
ลักษณะอาการ	ท้องอืด, แน่นท้อง, มีแก๊สในกระเพาะ, มวนท้อง, ถ่ายเหลว	ปวดบิดเกร็งรุนแรง, อาเจียนหนัก, ถ่ายรุนแรง อาจมีมูกเลือดร่วมด้วย
ระยะเวลาแสดงอาการ	เกิดไวมาก (ประมาณ 30 นาที – 2 ชั่วโมงหลังทาน)	มักใช้เวลาฟักตัว (6 – 24 ชั่วโมงขึ้นไปหลังทาน)
อาการร่วมทางร่างกาย	ไม่มีไข้ ร่างกายยังคงมีแรงตามปกติหลังขับถ่าย	มีไข้สูง, อ่อนเพลียวิกฤต, หนาวสั่น, ร่างกายสูญเสียน้ำมาก
อาการของคนร่วมโต๊ะ	เป็นเฉพาะเราคนเดียว คนอื่นที่ทานชีสชิ้นเดียวกันไม่มีอาการ	ปวดท้องพร้อมกันหลายคน ที่ทานชีสจานเดียวกัน

กินชีสแล้วปวดท้อง ท้องเสีย แก้ได้ไหม?

เชฟนิกะบอกเลยว่า อาการปวดท้องจากการกินชีสนั้นสามารถป้องกันและบรรเทาได้ค่ะ! แม้ว่ากลไกตามธรรมชาติของร่างกายบางคนจะไม่สามารถย่อยได้ 100% ก็ตาม โดยเราจะขอแบ่งวิธีรับมือออกเป็น 2 ส่วนหลัก ๆ ได้แก่ การดูแลร่างกายให้ดี และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกิน ดังนี้ค่ะ

• เตรียมร่างกายให้พร้อม: หากคุณรู้ตัวว่ามีภาวะย่อยน้ำตาลแลคโตสไม่ได้ ทางแก้ที่ตรงจุดที่สุดคือการทานยากลุ่มเอนไซม์แลคเตสเสริมแบบเม็ดหรือแบบเคี้ยวก่อนมื้ออาหารที่มีชีส ทานก่อนประมาณ 15 – 30 นาที เพื่อให้ยาช่วยย่อยน้ำตาลแลคโตสแทนร่างกาย หรือหากมีอาการแน่นท้อง ท้องอืดจากไขมันชีสหลังทานไปแล้ว แนะนำให้ทานยาขับลม หรือดื่มน้ำอุ่น/ชาสมุนไพร เช่น ชาเปปเปอร์มินต์ ก็จะช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อลำไส้และบรรเทาอาการปวดเกร็งให้ดีขึ้นได้ค่ะ
• งดพฤติกรรมเสี่ยงและปรับวิธีทาน: เมื่อก่อนเชฟก็เคยหักดิบไม่กินชีสเลย แต่พอเห็นชีสผ่านตาทีไรก็พาลหงุดหงิดตัวเองทุกที แต่ในความเป็นจริงแล้วไม่จำเป็นต้องหักดิบงดชีสไปตลอดชีวิตก็ได้นะคะ สำหรับวิธีแก้ที่ดีที่สุดคือ เปลี่ยนประเภทและควบคุมปริมาณชีสที่ทานแทนค่ะ เริ่มจากไม่ทานชีสตอนท้องว่าง และงดจับคู่กับเครื่องดื่มกระตุ้นลำไส้ เช่น กาแฟ แอลกอฮอล์ หรืออาหารรสเผ็ดจัด แล้วเปลี่ยนมาทานชีสประเภทเนื้อแข็งที่บ่มยาวนานในปริมาณน้อย ๆ แทน เช่น พาร์เมซาน (Parmesan) หรือ เชดดาร์แบบแก่ (Aged Cheddar) เนื่องจากชีสเหล่านี้ผ่านกระบวนการบ่มสลายน้ำตาลแลคโตสไปจนแทบไม่เหลือ จึงช่วยลดความเสี่ยงต่ออาการปวดท้องได้ดีกว่าชีสสดอย่างครีมชีสหรือมอซซาเรลลาค่ะ

สุดท้ายนี้ ถ้าคุณอยากกินชีสได้อย่างสบายใจ ทำได้ง่าย ๆ เพียงแค่ใส่ใจเรื่องปริมาณและประเภทชีสกันสักนิดนึง ร่างกายก็พร้อมเอ็นจอยไปกับเราแล้วค่ะ เพราะการเลือกชีสที่เหมาะกับร่างกายนั้น นอกจากจะช่วยให้ย่อยง่ายแล้ว ยังไม่ต้องมานั่งตั้งคำถามซ้ำ ๆ ด้วยว่า กินชีสแล้วอ้วนไหม เรียกได้ว่า ได้ทั้งความอิ่มอร่อยและสุขภาพที่ดีไปพร้อมกันเลยล่ะค่ะ